Zupa fasolowa z żeberkami

	Przepis prosto ze staropolskiej kuchni
	Porcji: dla 4 osób; Czas przygotowania : 45 min.

Proporcje składników: sucha biała fasola  —  20 dag; wędzone żeberka wieprzowe  —  20 dag; kiełbasa wędzona  —  10 dag; marchewka  —  2 szt.; papryka zielona  —  2 szt.; pomidor  —  1 szt.; cebula  —  1 szt.; smalec wieprzowy  —  4 łyżki; mąka pszenna  —  20 g; liście laurowe  —  2 szt.; mielona papryka słodka  —  1 łyżka; cząber suszony  —  1 łyżeczka; posiekana natka pietruszki  —  2 łyżki; sól  —  do smaku; pieprz czarny  —  do smaku;

Przygotowanie: Fasolę zalej 750 ml zimnej wody i odstaw na 12 godzin. Po 12 godz. dodaj żeberka, liście laurowe, cząber oraz sól i gotuj do miękkości żeberek. W między czasie obierz marchew, oczyść paprykę z gniazd nasiennych, pokrój je w cienkie paski i podsmaż na smalcu - wyjmij je przy pomocy łyżki cedzakowej. Miękkie mięso wyjmij, oddziel od kości, pokrój w małą kostkę i ponownie umieść w garnku wraz z podsmażonymi warzywami. Pokrojoną w kawałki kiełbasę podsmaż na smalcu po warzywach i przy pomocy łyżki cedzakowej przełóż do zupy. Na pozostałym na patelni tłuszczu zeszklij lekko drobno posiekaną cebulę; następnie dodaj mąkę i podsmaż całość na jasną zasmażkę; teraz dodaj paprykę oraz obranego ze skórki, pokrojonego w kostkę pomidora - smaż mieszając jeszcze przez 2 min; zalej całość ok. 250 ml zimnej wody, wymieszaj i wlej do zupy - zagotuj. Podawaj posypując pietruszką. Życzę smacznego! Baltazar.

Dodatki do zup i rosołów 4

	Z przepisów Marii Disslowej
Najpożywniejszym dodatkiem do rosołu, zwłaszcza dla chorych, jest żółtko lub całe jajko, rozbite na talerzu, rozmieszane z gorącym rosołem. Dodaje się również do rosołu różne ciasta, takie jak makaron, kluski, knedle, grzanki, pierożki, naleśniki, tudzież kaszki, grysiki, ryż, fasolkę, ziemniaki. Dla poprawienia smaku służą dodatki mięsne: buliony, ekstrakty, kostki. Dla ładnego koloru rumieni się kawałeczki mięsa lub wątróbkę z jarzynami. Apetycznego wyglądu i woni dodaje usiekana zielona pietruszka lub koperek. Poniżej przedstawiam przepisy, które możesz wykorzystać jako dodatki do rosołów, zup oraz sosów, mięs...

Krupki perłowe do rosołu Proporcje składników: 6 dag perłowych krup (kasza jęczmienna, perłowa), ½ łyżki masła. Przepis w oryginale. Podaję go w formie ciekawostki, gdyż wątpię aby ktoś zdecydował się wykonać go w kamiennym garnku. Na 4 osoby wziąć 6 dkg krupek perłowych, przebrać i przemyć zimną wodą, wrzucić do garnka kamiennego, nalać ½ ltr gorącej wody, gotować godzinę, gdy będą miękkie, włożyć ½ łyżki świeżego masła, rozbić i rozprowadzić rosołem. Moim zdaniem: ugotuj kaszę jęczmienną na sypko, gdy będzie gotowa dodaj masło, wymieszaj i rozprowadź w rosole, w zupie, Podawaj z gulaszem itd. Lane ciasto Proporcje składników: 1 jajko, 3 ÷ 4 dag mąki, zielona pietruszka, szczypta soli. Wbij jajko do garnuszka, dodaj szczyptę bardzo drobno posiekanej pietruszki, sól, niepełną łyżkę mąki i rozmieszaj wszystko dokładnie. Spróbuj łyżeczką wlewać ciasto jednym ciurkiem na gotujący się rosołu. Jeżeli się nie rozpłynie, wlewaj łyżeczka za łyżeczką powoli pozostałe ciasto, rozgarniając ugotowane na boki. Pogotuj 2 minuty i podawaj na talerze. Natomiast, jeżeli przy pierwszej próbie ciasto rozpływa się na rosole domieszaj do niego odrobinę mąki. Ilość mąki zależna jest od wielkości i świeżości jajka. Lane ciasto smażone Proporcje składników: smalec – sporo, 1 jajko, ½ łyżki rumu lub spirytusu, 3 ÷ 4 dag mąki, zielona pietruszka, szczypta soli. Zrób lane ciasto jak poprzednio, dodając ½ łyżki rumu. Rozgrzej na głębokiej patelni smalec; kopankę durszlaka umieść nad rozgrzanym smalcem i wlej do niej ciasto; mieszaj w niej łyżką, aby ciasto szybciej przeszło na patelnię. Smaż na złotawy kolor, następnie łyżką cedzakową wyłów na talerz. Podawaj w zupach: np. pomidorowej, ogórkowej, grochowej, kwaśnicy itp. Łazanki z naleśników Proporcje składników: 6 dag mąki; 1 dag masła; 1 jajko; 125 ml mleka lub przegotowanej, chłodnej wody, szczypta soli. Do smażenia 2 dekagramowy kawałek świeżej słoninki lub 3 dag masła. Rozkłóć (wymieszaj) żółtko z mąką, odrobiną soli oraz rozpuszczonym, przestudzonym masłem i mlekiem. Następnie dodaj, ubitą z białka na sztywno pianę, i wymieszaj wszystko dokładnie na równe ciasto naleśnikowe. Na rozgrzanej i posmarowanej słoninką patelni, smaż naleśniki. Zrumienione z obydwu stron naleśniki pokrój na łazanki i przesusz w piekarniku. Makaron, łazanki lub tarte ciasto Przepis na bardzo dobre ciasto i makaron domowy w tym blogu już jest [Zobacz tutaj]. M. Disslowa trochę rozbudowała ten temat, więc prezentuję poniżej jej przepis: Proporcje składników: 1 jajko na 7 ± 1 dag mąki, w zależności od świeżości i wielkości jajka. Przygotuj sobie blat roboczy (stolnicę), który dokładnie oczyść i wysusz. Na blacie usyp mąkę w kształcie kopca kreta, w zagłębienie wbij całe jajko i delikatnie posól. Disslowa odradza solenie, gdyż w jej przepisie połowę ciasta przeznacza na inną okazję. Według niej: osolone ciasto nie schnie prędko i przechowywane dłuższy czas, wilgotnieje i psuje się. W związku z czym, wiesz już, że nieosolone ciasto możesz przechowywać dłuższy czas, a robisz to tak: bryłę ciasta lekko z zewnątrz przesuszasz, zawijasz w folię spożywczą i umieszczasz w chłodnym miejscu. Teraz, za pomocą noża lub widelca, zacznij łączyć jajko z mąką; rób to z wyczuciem, najpierw wewnątrz, rozszerzając czynność do zewnątrz, aż będziesz musieć zacząć robić to dłonią; dłonią zagniataj ciasto na twardą bryłę. Podsyp stolnicę mąką; gotowe ciasto rozwałkuj bardzo cienko, aż będzie przejrzyste. Rozwałkowane ciasto kilka minut przesusz, podsyp (z obu stron) obficie mąką, zwiń w rulon i potnij ostrym nożem w poprzek na bardzo cienkie krążki. Po skrojeniu całości rozcapierzonymi palcami podrzucaj makaron, aż się pooddziela od siebie. Można też, rozwałkowane ciasto pokroić w pasy o szerokości 3÷4 cm, które po podsypaniu mąką układamy po kilka jeden na drugim i również tniemy je bardzo cienko w poprzek, i też roztrzepujemy palcami. W pierwszej metodzie uzyskujesz makaron Ala-nitki na rosół, a w drugiej, bardziej czasochłonnej, Twój makaron będzie krótki. Cienki i raczej ten dłuższy makaron używa się do rosołu; krótszy do wypiekania na surowo z owocami; krótszy i grubszy podaje się gotowany do sera i zup; pocięty w półcentymetrowe kwadraty do wypiekania z szynką i do kapusty (łazanki). Na tarte ciasto dodajesz więcej mąki ( na wyczucie; ile się da) i to twarde ciasto trzesz na najgrubszej tarce a następnie, gdy przeschnie, gotujesz. Do ciasta, które ma się gotować w rosole nie wolno dodawać wody, bo rosół zrobi się mętny. Wody do ciasta można dodać objętościowo tyle co jaj, ale wówczas należy gotować makaron w wodzie, po odcedzeniu przelać zimną wodą i dopiero dodać do wazy. Ogórki świeże, nadziewane mięsem - do rosołu Proporcje składników: 4 ogórki; nadzienie z mięsa - opcjonalnie do wielkości ogórków. Nadzienie z mięsa może być różne: jak na sznycle (kotlety mielone), pierogi albo wykwintny knel z cielęciny lub kury. Obierz ogórki ze skórki; przekrój na połowę w poprzek; wydrąż ze środka ziarna; trochę posól z zewnątrz i wewnątrz. Gdy sól wyciągnie wodę wytrzyj je za pomocą papierowych ręczników i nadziej mięsem. Włóż ogórki do rondelka, podlej rosołem i gotuj pod przykryciem, aż będą miękkie. Po ugotowaniu pokrój ogórki w plastry i podawaj do rosołu. Pierożki ze szpinakiem i parmezanem Proporcje składników: Garść szpinaku; 2 dag masła; 2 dag parmezanu; 1 żółtko; 8 dag przesianej mąki. Szpinak ugotuj w osolonej wodzie; odcedź i odciśnij z nadmiaru wody; przetrzyj przez sito. Masło roztop w rondlu, dodaj przetarty szpinak i smaż, aż woda odparuje; wystudź, dodaj utarty parmezan i wymieszaj. Z mąki, żółtka i odrobiny przegotowanej wody zagnieć ciasto jak na zwyczajne pierogi; rozwałkuj bardzo cienko i wyrabiaj maluchne pierożki (jak uszka do barszczu). Ugotuj w osolonej wodzie i podawaj z rosołem lub zupą. Pulpety wątrobiane do flaczków Proporcje składników: 12 dag gęsiej wątróbki [1]; 8 dag łoju wołowego [2]; ½ szklanki bułki tartej; 1 łyżeczka posiekanej zielonej pietruszki; 2 jajka; szczypta pieprzu; szczypta majeranku; sól do smaku. Wątróbkę drobno posiekaj i przetrzyj przez sitko – możesz zmiksować blenderem, ale to nie to samo. Oddzielnie posiekaj bardzo drobno łój, pamiętaj, aby go wyżyłować; gotowy łój rozetrzyj z jajkami na jednolitą konsystencję; dodaj wątróbkę, bułkę tartą, pietruszkę pieprz, majeranek, osól do smaki i wszystko dokładnie wymieszaj. Wyrób okrągłe pulpeciki o wielkości dużych orzechów włoskich i gotuj przez 15 minut w lekko osolonej wodzie. Obłóż nimi na półmisku flaki i podawaj do konsumpcji. Możesz podawać je z kapuśniakiem lub barszczem – gotuj je wówczas w barszczu. Pulpety z kury Proporcje składników: 12 dag białego mięsa z kury; ok. ¼ szklanki kremowej śmietanki; 3 dag wyschniętej ośródki bułki; sól do smaku; mleko do namoczenia bułki. Pulpety z kury są najprzedniejszym dodatkiem do wykwintnych rosołów i zup. Mięso pokrój w kostkę; zamocz w mleku ośródkę bułki, jak nasiąknie, wyciśnij; bułkę wraz z pokrojonym mięsem przepuść przez maszynkę do mielenia mięsa z drobnym sitkiem pasztetowym; następnie wszystko wymieszaj i wstaw do lodówki. Możesz zrobić to metodą M. Disslowej, która pisze tak: Namoczyć w mleku bułeczkę i zaraz wycisnąć, następnie ubić wraz z surowym mięsem w moździerzu na masę, przetrzeć przez gęste sito, postawić na lód. Gdy masa w lodówce stężeje, posól do smaku i dodając po trochu śmietankę ucieraj ją na gładko - możesz posłużyć się blenderem. Uformuj z masy małe pulpety i przed samym podaniem wrzuć na wrzący rosół - gotuj powoli przez 5 minut. Pulpety z kury, nadziewane Proporcje składników: 12 dag białego mięsa z kury; 5 dag gęsiej wątróbki; ok. ¼ szklanki kremowej śmietanki; 3 dag wyschniętej ośródki bułki; 1 dag masła; trochę cebuli i zielonej pietruszki; sól do smaku; mleko do namoczenia bułki. Pulpety nadziane wątróbką są jeszcze wykwintniejsze. Wątróbkę wypłucz i osusz za pomocą papierowych ręczników; następnie nie soląc, wrzuć do rondelka na rozgrzane masło, lekko zrumień i dodaj posiekaną pietruszkę oraz cebulkę; duś chwilę pod przykryciem. Gdy cebula zmięknie, osól wszystko do smaku i zmiksuj całość blenderem na jednolitą masę. Ostudź. Nadziewaj masą wątrobianą pulpeciki z kury, które wykonaj jak w przepisie powyżej. Tym sposobem możesz wykonać nadzienie do pulpetów z każdego gatunku mięsa, np. z ryby, dziczyzny etc. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: ad 1. Gęsią wątróbkę możesz zastąpić wątróbką cielęcą. ad 2. Łój możesz zastąpić świeżym, nieprzetworzonym masłem shea. Masło shea – olej roślinny uzyskiwany z owoców masłosza Parka (ang. pot. shea tree). W postaci świeżej, nieprzetworzonej ma konsystencję pasty, barwę białawą, jest niemal bezwonny i ma bardzo słabo wyczuwalny smak.
⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐		⇒ ⇒ ⇒ ⇒ ⇒
Źródła: M. Disslowa, Praktyczny Podręcznik Kucharstwa, Poznań 1931; Wikipedia, Wolna encyklopedia.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Dodatki do zup i rosołów 2

	Z przepisów Marii Disslowej
Najpożywniejszym dodatkiem do rosołu, zwłaszcza dla chorych, jest żółtko lub całe jajko, rozbite na talerzu, rozmieszane z gorącym rosołem. Dodaje się również do rosołu różne ciasta, takie jak makaron, kluski, knedle, grzanki, pierożki, naleśniki, tudzież kaszki, grysiki, ryż, fasolkę, ziemniaki. Dla poprawienia smaku służą dodatki mięsne: buliony, ekstrakty, kostki. Dla ładnego koloru rumieni się kawałeczki mięsa lub wątróbkę z jarzynami. Apetycznego wyglądu i woni dodaje usiekana zielona pietruszka lub koperek. Poniżej przedstawiam przepisy, które możesz wykorzystać jako dodatki do rosołów, zup, sosów, mięs...

Jaja do barszczu i zupy Składniki: 2 jaja; 1 białko z jajka; 1 łyżka tartej bułki; 4 dag masła; 1 łyżeczka śmietany; szczypta posiekanego koperku; szczypta soli. Ugotuj jajka na twardo, obierz z łupinki, przekrój na pół, wyjmij żółtka i przetrzyj je przez sitko. Rozpuść w rondelku 1 dag masła, dodaj do niego przetarte żółtka, koperek, sól i śmietanę. Otrzymaną masą nafaszeruj połówki jajek, posmaruj po wierzchu roztrzepanym białkiem, posyp bułką tartą i zasmaż na maśle stronę faszerowaną. Podawaj w barszczu i zupach. Jaja w koszulkach Składniki: jajka bardzo świeże. Ilość wedle zapotrzebowania. Wejdź tutaj i zobacz jak robi się jajka w koszulkach. Nasze jednak gotujesz tylko ok. ½ minuty. Białko ma być ścięte a żółtko pozostać surowe. W wazie, w gorącej zupie dojdzie do siebie, bo ma być jajkiem na miękko. Kaszka krajana Składniki: ½ szklanki kaszki manny (tabaczki, maczku); 3 dag masła; szczypta posiekanej zielonej pietruszki; ½ litra wody. Zagotuj wodę, dodaj szczyptę soli, zieleninkę i wsyp powoli kaszkę mannę – dodając kaszkę mieszaj, aby się nie porobiły krupy, które w środku zawsze pozostają surowe. Gotuj kilka minut – ma mieć bardzo gęstą konsystencję, jednak taką, aby dała się wylać na płaskie talerze lub zwilżoną stolnicę. Po wylaniu rozpłaszcz i wygładź kaszkę za pomocą mokrej łyżki. Pozostaw ją na godzinę, aby ostygła i dobrze zgęstniała. Po ostygnięciu pokrój ją na równe kostki. Tak przygotowana kaszka jest wyśmienitym dodatkiem (zamiast makaronu) do rosołu i do zupy, a przysmażona na maśle do mięs w sosie. Krakowska kaszka zatarta jajkiem Składniki: grysik; jajko lub żółtka. Disslowa pisze tak: Krakowskiej kaszki jest 3 rodzaje i potrójną noszą nazwę. Najdrobniejsza nazywa się maczkiem, krakowską kaszką średnią i najgrubsza wycierkami. Każdą zatrzeć można jajkiem, t. j. zmieszać dokładnie, biorąc na szklankę kaszki 1 jajko, następnie dobrze ususzyć. Obecnie także znamy 3 rodzaje tej kaszki: kaszkę mannę błyskawiczną (poddaną wstępnej obróbce termicznej), kaszę manną zwykłą (grysik), kaszę manną razową (jest ciemniejsza i zawiera więcej błonnika). Ja przynajmniej innych, jak na razie nie znam. Kaszka manna błyskawiczna (Maczek) jest bardzo drobna, zatarta z jajkiem nie rozsypuje się zupełnie i ugotowana na rosole podobna jest do tartego ciasta, zwłaszcza gdy zaciera się ją samym żółtkiem (zwłaszcza gdy samem żółtkiem jest zatarty). Kasza manna, grysik (Najpowszechniej jest w użyciu kaszka średnia, którą gotuje się w rosołach i zupach.) najczęściej stosowana. Kaszka razowa (wycierki są najgrubszemi krupkami i gotuje się je w zupach i na sypką kaszę z koprem i grzybami.). Zaciera się ją samymi białkami lub całym jajkiem w stosunku 1 jajko na 2 szklanki [1] kaszy razowej. Koniec z końcem, robisz tak! W misce wymieszaj błyskawiczną kaszkę mannę z jajkiem i solą, lub żółtkami i solą w stosunku ok. 2 szklanki [1] kaszy na 1 jajko lub 2 żółtka. Wyrób ciasto, ciasto ma być zwarte, jeśli się odrobinę lepi to dodaj troszkę kaszki, ale przede wszystkim oprósz dłonie mąką. Odrywaj małe kawałki ciasta i formuj okrągłe kuleczki. Odkładaj na omączony talerz lub stolnicę. Wrzucaj na wrzącą osoloną wodę i gotuj 2-3 minuty od wypłynięcia kluseczek na wierzch. Jeśli dodajesz je do rosołu lub zupy, to możesz gotować krócej, aby były al dente. Kaszka krakowska na rosole - czyli grysik w rosole. Składniki: ½ szklanki grysiku na 3 litry rosołu. Zatarte krupki krakowskie gotować można bezpośrednio na rosole przez ½ godziny. Natomiast niezatarta kaszka czyni rosół białawy i mętny. Aby uniknąć tego, musisz najpierw wrzucić kaszkę na wrzącą wodę (coś w rodzaju blanszowania) a po chwili wylać ją na sitko. Na sitku przelej zimną wodą, dodaj do rosołu i gotuj ją dalej w rosole. Dzięki temu uzyskasz rosół przejrzysty. Kiszka do flaczków Składniki: 25 cm jelita; ojętościowo: 1 szklanka kaszki zatartej; 4 dag smalcu; 1 cebula; po szczypcie imbiru i majeranku, pieprzu gorzkiego, 8 dag wieprzowiny. Wrzuć zacierkę z kaszki do kwaterki wrzącej wody, gdy zgęstnieje przełóż ją do miski i ostudź. Następnie dodaj do niej posiekaną wieprzowinę, zeszkloną na smalcu posiekaną cebulę, przyprawy, sól i wszystko wymieszaj. Jelito natrzyj solą , po ok. ½ godziny oskrob nożem i wypłucz w ciepłej wodzie. Zwiąż dratwą jelito z jednej strony i nadziej je otrzymaną masą. Należy masę upchać w jelicie ciasno, wówczas zawiąż jelito z drugiej strony. Gotuj w wodzie na małym ogniu (woda ma tylko pykać) ok. ½ godziny – w trakcie gotowania obracaj. Pokrój ukośnie i obłóż półmisek z flaczkami. Kluseczki parzone Składniki: 1 łyżka masła klarowanego; 3 łyżki mąki; 1 żółtko; 1 całe jajko; 2 łyżki wody; szczypta soli. Rozpuść w rondelku masło, dodaj 2 łyżki wrzącej wody oraz mąkę, dobrze wymieszaj i odstaw z gazu. Wbij jajko i mieszaj kilka minut. Jak jajko połączy się z ciastem, dodaj żółtko, osól i znów wymieszaj dokładnie. Umieść rondel w chłodnym miejscu, aby ciasto stężało. Przed podaniem na stół, kładź do zupy, srebrną łyżeczką podłużne kluseczki. Gotuj krótko i jak wypłyną na wierzch podawaj do konsumpcji. Kluski z grzybami Składniki: 3 dag grzybów suszonych; 2 dag masła; 2 dag mąki; 1 jajko; szczypta posiekanej zielonej pietruszki. Na długo przed robieniem klusek przygotuj sobie grzybki. Rozetrzyj na talerzu masło, dodaj żółtko, zieleninkę, szczyptę soli, ugotowane i drobno posiekane grzyby. Wszystko wymieszaj. Dodaj, powoli mieszając, ubitą pianę na sztywno, przesypując przesianą mąką. Kładź łyżką kluseczki na gotującą się, osoloną wodę. Gotuj 10 ÷ 15 minut. Wyłów kluski łyżką cedzakową i podawaj je np. z zupą, mięsem, sosem. Kluski z grysiku Wykonujesz je tak jak kluski francuskie, lecz zamiast mąki stosujesz grysik. Możesz dodać posiekane: zieloną pietruszkę lub koperek. Do utartego masła możesz również dodać łyżeczkę ziemniaków, ugotowanych i przeciśniętych przez praskę – kluski staną się pulchniejsze. Kluski ziemniaczane Składniki: 2 dag masła; 1 jajko; 1 mały ugotowany ziemniak; 2 dag mąki. Wszystko wykonujesz jak przy kluskach francuskich z dodatkiem ziemniaka. Rozetrzyj masło z żółtkiem, domieszaj ziemniaka przeciśniętego przez praskę i następnie ubitą pianę z białka podsypując mąką. Kładź za pomocą łyżki na rosół, zupę czy wodę. Życzę smacznego!
⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐		⇒ ⇒ ⇒ ⇒ ⇒
Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Moczenie i gotowanie grzybów suszonych Grzyby można moczyć w wodzie albo w mleku: W wodzie – grzyby szybko wypłucz w bieżącej zimnej wodzie, przełóż je do garnka i zalej letnią wodą. Wody użyj niewiele, tyle, aby przykryła grzyby. Mocz przez kilka godzin, by zmiękły i napęczniały a potem dopiero gotuj do ich miękkości. Jeżeli chcesz użyć wodę, w której moczyły się i gotowały grzyby, przecedź ją, by pozbyć się ewentualnych zanieczyszczeń – drobinek piasku czy resztek leśnej ściółki. Woda z gotowania grzybów, to bardzo esencjonalny wywar, który może ci posłużyć, jako dodatek do sosów mięsnych czy zup grzybowych. W/p nie wylewaj jej, jeśli akurat nie masz pomysłu na jej wykorzystanie, ostudzony wywar możesz zamrozić. W mleku – moczenie grzybów w mleku to sposób z kuchni staropolskiej. Grzyby suszone moczysz przez 4 ÷ 5 godzin, dzięki temu pozostaną aromatyczne i smakować będą jak świeże. Po wymoczeniu wyjmij grzyby z mleka, przełóż do garnka, zalej wodą (wody tyle, aby je tylko przykryła) i gotuj, aż będą miękkie. Niektóre przepisy mówią, że mleko należy delikatnie osolić. Źródła: M. Disslowa, Praktyczny Podręcznik Kucharstwa, Poznań 1931.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Dodatki do zup i rosołów

	Z przepisów Marii Disslowej
Najpożywniejszym dodatkiem do rosołu, zwłaszcza dla chorych, jest żółtko lub całe jajko, rozbite na talerzu, rozmieszane z gorącym rosołem. Dodaje się również do rosołu różne ciasta, takie jak makaron, kluski, knedle, grzanki, pierożki, naleśniki, tudzież kaszki, grysiki, ryż, fasolkę, ziemniaki. Dla poprawienia smaku służą dodatki mięsne: buliony, ekstrakty, kostki. Dla ładnego koloru rumieni się kawałeczki mięsa lub wątróbkę z jarzynami. Apetycznego wyglądu i woni dodaje usiekana zielona pietruszka lub koperek. Poniżej przedstawiam 10 przepisów, które możesz wykorzystać jako dodatki do rosołów, zup, sosów, mięs...

Budyń z wątróbki Składniki: 12 dag cielęcej wątróbki; 4 dag masła; 2 jajka; 1 cebula; sól; pieprz; zielona pietruszka; 6 dag mąki. Utartą na tarce cebulę uduś w maśle. Ostudź, wbij żółtka i utrzyj na jednolitą masę. Zmiksuj blenderem wątróbkę i ubij białka jajek na sztywną pianę. Do otrzymanej masy z cebuli i żółtek dodaj zmiksowaną wątróbkę, posiekaną zieloną pietruszkę, sól oraz pieprz do smaku i wymieszaj z ubitymi na pianę białkami, przesypując równocześnie z mąką. Otrzymaną masę umieść na blasze wysmarowanej masłem, uformuj na placek i ugotuj w parze [1]. Ugotowany budyń pokrój w małe kwadraciki i podawaj w rosole. Groszek ptysiowy Składniki: 3 dag masła; 1 jajko; 4 dag mąki; 3 łyżki wody; szczypta soli. Stop masło na małym płomieniu (sklaruj), zdejmij szumowiny, wlej wodę, zagotuj, wsyp mąkę, zaparz, wymieszaj i odstaw z kuchenki. Gdy trochę przestygnie wbij jajko, dodaj sól, dobrze utrzyj łyżką i odstaw na godzinę w chłodne miejsce, aby ciasto stężało. Po tym czasie, wyrób małe groszki, wielkości orzechów laskowych, które lekko oprusz mąką, aby się nie lepiły. Przygotowane groszki możesz upiec w piekarniku, usmażyć na głębokim tłuszczu lub ugotować w rosole czy zupie. Grzanki z parmezanem „Djablotki” Składniki: 10 dag chleba; 4 dag masła; 3 dag sera. Pokrój chleb na 3 cm kwadraty, połóż każdy na posmarowanej masłem dużej niezbyt rozgrzanej patelni i ładnie zrumień. Następnie każdą grzankę, zrumienioną stroną przytknij do utartego parmezanu, przyciśnij, tak, aby parmezanu przyczepiło się sporo. Układaj parmezanem do góry na blasze wysmarowanej masłem. Poukładane grzanki na blasze skrop po wierzchu za pomocą małej miotełki, witki rozpuszczonym masłem i wstaw całość do nagrzanego piekarnika. Piec na wyczucie, byle nie spalić grzanek. Grzanki zwyczajne Składniki: 15 dag chleba lub 1 bułka; 3 dag tłuszczu. Pokrój chleb lub bułkę na równe kawałki dowolnego kształtu np. kostkę. Skrop je roztopionym masłem lub smalcem za pomocą małej miotełki, witki. Susz pomału w średnio nagrzanym piekarniku, od czasu do czasu mieszając, aby równo zrumieniły się. Grzanki z rożków z parmezanem Składniki: 2 rożki; 2 dag masła; 2 dag parmezanu. Rożki pokrój w talarki o grubości do 1 cm, następnie w paski i poukładaj na blasze. Skrop roztopionym masłem, posyp parmezanem i zrumień w szabaśniku. Grzanki kruche Składniki: 8 dag mąki; 12 dag smalcu; 1 jajko; szczypta soli. Z mąki, jajka, odrobiną soli zagnieć ciasto, nie dodając wody. Gotowe ciasto rozwałkuj i wykrój z niego małym kółkiem (jak naparstek) malutkie grzaneczki. Smażenie na głębokim tłuszczu: rozgrzej smalec w garnku i wrzucaj partiami do niego grzanki. Smaż je z obu stron na złoto, wybieraj łyżką cedzakową na ręczniki papierowe w celu ich osuszenia. Grzybek z parmezanu Składniki: 2 jajka; 1 dag masła; 125 ml mleka; 3 dag utartego parmezanu; trochę posiekanej zielonej pietruszka; szczypta soli. W garnku, za pomocą trzepaczki, rozbij jajka z mlekiem, dodaj sól, zieloną pietruszkę, parmezan i wymieszaj. Niewielką, rozgrzaną foremkę posmaruj masłem, rozprowadź na niej równo otrzymaną masę [1 chodzi o to, abyś wytłumaczył, że ciasto nie może być grubsze jak 1 cm], i piec w rozgrzanym piekarniku do temperatury 180 C. Gdy podrośnie i stężeje pokrój ciasto w kostkę, wsadź jeszcze na jakiś czas do piekarnika i podawaj do zupy. Grzybek zwyczajny Składniki: 3 dag mąki; 3 dag masła; 2 jajka. Oddziel żółtka od białek. Żółtka z 2 dag masła i szczyptą soli utrzyj, aż staną się białe. Białka ubij na sztywną pianę i powoli, przesypując mąką, połącz z żółtkami. Otrzymaną masę wyłóż na posmarowaną masłem blaszkę i wsuń do średnio rozgrzanego piekarnika na 20 min. Gdy grzybek stężeje (nie ugina się pod naciśnięciem), pokrój go na równą kostkę i jeszcze raz przesusz go w piekarniku. Podajesz dodany do rosołu lub zupy. Grzybek z grysiku, lub bułki tartej Wykonujesz go jak grzybek zwyczajny, lecz zastępujesz mąkę grysikiem lub bułką tartą. Grysik do rosołu Do garnka wlej 3 litry czystego rosołu, który zagotuj, a następnie wsyp ½ szklanki grysiku (wsypując mieszaj, aby nie porobiły się kluchy) i gotuj ok. 5 minut. Gotowe. Można jeszcze dodać dokładnie utartą (aż zbieleje) 1 łyżeczkę świeżego masła. Rosół zbieleje jak podprawiony. Życzę smacznego!
		⇒ ⇒ ⇒ ⇒ ⇒
Porady, informacje lub wariacje kulinarne:

Zupa „Pachlopka”

Z przepisów Marii Disslowej

Składniki na zupę: Kapusta — ½ główki; Jarzynka — jak na zupę; Cebula — 2 szt.; Masło — 3 dag; Pomidory — 2 szt.; Ziemniaki — 2 duże; Śmietana — 250 ml; Mąka — 2 dag; Zielona pietruszka — opcjonalnie wg uznania; Liść laurowy — 2 szt.; Ziele angielskie — 4 szt.; Sól — opcjonalnie do smaku;

Przygotowanie zupy: Ziemniaki obierz, wypłucz i pokrój w kostkę. Poszatkuj drobno kapustę. Posiekaj 1 cebulę. Włóż je razem z masłem do sporego rondla i duś na małym ogniu pod przykryciem, aż kapusta będzie zupełnie miękka. Podlej od czasu do czasu łyżką wodą. W osobnym garnku ugotuj jarzynkę, drugą cebulę i pomidory dodaj od razu liście laurowe i ziele angielskie. Gdy pomidory będą miękkie wyjmij je z garnka przy pomocy łyżki cedzakowej i przetrzyj przez sito [1] do kapusty. Następnie dodaj do niej obrane, wypłukane oraz pokrojone w kostkę ziemniaki, wlej przez sitko cały wywar jarzynowy i osól do smaku. Gdy ziemniaki będą miękkie zapraw zupę śmietaną rozbitą (roztrzepaną) z mąką. Koniec. Podawaj gorącą, posypaną zieleninką. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Ad 1 – Możesz zrobić też tak: obierz pomidory ze skórki i zmiksuj blenderem z niewielką ilością wywaru.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa z selerów na rosole

Z przepisów Marii Disslowej
	Przygotowanie 60 minut;
Prosta i smaczna zupka z selerów, która nakarmi nawet wybredne podniebienie.

Składniki na zupę: Jarzynka — jak na zupę; Kości cielęce lub wieprzowe — opcjonalnie; Selery — 40 dag; Masło — 4 dag; Mąka — 2 dag; Śmietana 18% — 125 ml; Żółtka z jajek — 2 szt.; Sól i pieprz — opcjonalnie do smaku; Nać pietruszki — trochę, do posypania zupy; Dodatek do zupy: grzanki z bułki.

Przygotowanie zupy: Ugotuj kości i jarzyny na rosół. Po ugotowaniu wyjmij z garnka kości. W miedzy czasie uduś w rondlu na maśle obrane i pokrojone na małe kawałki selery. Gdy selery zmiękną posyp je mąką, rozprowadź niewielką ilością rosołu, zmiksuj blenderem i dodaj do rosołu. Zaciągnij wszystko rozbełtanymi żółtkami ze śmietaną, dopraw solą oraz pieprzem i jeszcze raz wszystko zmiksuj. Koniec. Zupę podawaj gorącą z grzankami. Życzę smacznego!

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa zdrowia

Z przepisów Marii Disslowej
		Szybka i tania zupa wegetariańska.

Składniki na zupę: Seler — 25 dag; Pietruszka — 10 dag; Cebula — 10 dag; Masło — 2 dag; Mąka — 2 dag; Żółtka z jajek — 2 szt.; Cytryna — ½ szt.; Dodatek do zupy: złociste grzanki z chleba.
Przygotowanie zupy: Ugotuj obrane selery, pietruszkę i cebulę. Zmiksuj dobrze całość blenderem, podpraw zasmażką z mąki oraz masła, osól i dodaj soku cytrynowego. Z ostudzoną odrobiną wywaru rozbełtaj żółtka, dodaj do zupy i jeszcze raz zmiksuj. Zupę podawaj gorącą z grzankami. Życzę smacznego!

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa z zieleninki

Z przepisów Marii Disslowej
	Zupę z zieleninki polecam nie tylko wegetarianom. Szybka w przygotowaniu, smaczna i bardzo odżywcza.
Nać pietruszki niezależnie od odmiany to doskonała przyprawa, która nie tylko podnosi walory smakowe potrawy, ale także korzystnie wpływa na nasze zdrowie. Jest skarbnicą składników odżywczych. Zawiera między innymi takie minerały jak magnez, żelazo, sód, potas, wapń, miedź, fosfor, fluor, chlor, b-karoten, oraz witaminy: B1, B2, B6 i C, której jest 2 razy więcej niż w cytrynie. Składniki te nie występują tak licznie w korzeniu pietruszki. Warto więc jeść ją codziennie. Jedna łyżka posiekanych liści dostarcza całe zapotrzebowanie na β-karoten i prawie połowę dziennego zapotrzebowania na witaminę C. Można ją dodawać do wielu potraw a dodana do sosów mięsnych lub jajek, zwiększa przyswajalność żelaza z tych produktów. Zimą, natkę można przechowywać w postaci suszonej lub mrożonej (posiekaną i dokładnie osuszoną zamrażamy w pojemnikach spożywczych).

Składniki na zupę z zieleninki: Rosół — 1 l; Szczaw — 1 garść [1]; Szpinak — 1 garść; Koperek — 1 łyżka posiekanego; Zielona pietruszka — 1 łyżka posiekanej; Sałata — 3÷4 główki; Mąka — 1 dag; Żółtka z jajek — 2 szt.; Śmietana — 250 ml; Dodatek do zupy: ugotowana kasza gryczana.
Przygotowanie zupy z zieleninki: Szczaw, szpinak, sałatę, koper, pietruszkę dokładnie wypłucz i posiekaj. Wrzuć do rosołu, posól i gotuj ok. ½ godziny. Po tym czasie podpraw zupę śmietaną roztrzepaną z żółtkami i mąką i podawaj z wcześniej ugotowaną kaszą gryczaną. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Ad 1 - 1 garść to ok. 2,5 dag.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa ze smardzów

Z przepisów Marii Disslowej
	Smardze są niezwykle smaczne oraz aromatyczne, można je gotować, smażyć, faszerować, marynować, suszyć... Smardze rzadko jada się same, raczej stosuje się je jako dodatek, który pasuje niemalże do wszystkich potraw. Zaraz po truflach plasują się na drugiej pozycji listy najdroższych grzybów na świecie. Nie sposób ich nie poznać, gdyż kształt kapelusza przypomina plaster miodu, niestety w polskich lasach rzadko możemy je spotkać, poza tym są objęte częściową ochroną [1], dlatego polscy grzybiarze jeżdżą zbierać je do Czech i na Słowację. Obfitością w smardze cieszą się również Ukraińcy, Białorusini i Litwini.

Składniki na zupę: Smardze [2] — 25 dag; Jarzyny — jak na zupę; Cebula — 2 szt.; Cielęce kości — opcjonalnie wg uznania (trochę); Masło — 4 dag; Mąka — 2 dag; Koperek — mała garstka posiekanego; Zielona pietruszka — mała garstka posiekanej; Żółtka z jajek — 2 szt.; Mleko — 250 ml; Ziemniaki — 20 dag; Sól — opcjonalnie do smaku; Dodatek do zupy: jaja w koszulkach.

Przygotowanie zupy: Z kości i jarzyn ugotuj rosół. Ziemniaki obierz z łupinek, wypłucz i pokrój na niewielkie kształty (np. kostki, słupki) – w przepisie Disslowa zaleca, aby wyciąć łyżeczką maluchne kulki. Cebule posiekaj na drobną kostkę i w rondlu zeszklij ją na maśle, na słomkowy kolor. W między czasie, oczyszczone i opłukane dokładnie [3] smardze posiekaj, następnie dodaj je do zeszklonej cebuli i duś pod przykryciem na małym ogniu. Jak woda w całości wyparuje obsyp zawartość mąką, podsmaż mieszając drewnianą łyżką, a następnie rozprowadź rosołem z jarzynami – kości należy wcześniej usunąć. Gotuj pół godziny, następnie zmiksuj całość blenderem (Disslowa zaleca, aby przetrzeć przez sitko zawartość do drugiego garnka) i dodaj pokrojone ziemniaki. Gdy ziemniaki zmiękną dopraw solą, wrzuć posiekany koperek i pietruszkę, zaciągnij żółtkami dokładnie rozbełtanymi z mlekiem (zrób to mikserem, lub trzepaczka do ubijania białek). Podawaj z wcześnie ugotowanymi jajkami w koszulkach. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: ad 1 - Smardze w Polsce znajdują się na liście gatunków grzybów objętych częściową ochroną. Ochronie tej podlegają okazy rosnące poza terenem ogrodów, upraw ogrodniczych, szkółek leśnych oraz poza terenami zieleni. Są ujęte na czerwonej liście grzybów wielkoowocnikowych zagrożonych w Polsce ze statusem „R”- rzadki. ad 2 - Maria Disslowa opisuje w przepisie „smorze”, czyli wybrała najsmaczniejsze smardze jadalne, ale można zastosować również smardze stożkowate, które smakiem i aromatem prawie dorównują smardzom jadalnym. Ad 3 - kapelusz smardza ma bardzo nierówną powierznię przypominającą plaster miodu, w której zagnieżdżają się drobinki runa leśnego i piasku. Należy zadbać o to, by je usunąć, dla tego płuczemy grzyby starannie.

Smardz jadalny	Smardz stożkowaty	Smardz półwolny
Smardz jadalny (Morchella esculenta) - nazywany też: smardz zwyczajny, smardz, smorz, zmarszcz. Jest jednym z najsmaczniejszych grzybów jadalnych. Nie należy go jednak spożywać w postaci surowej, ponieważ wówczas jest dla człowieka lekko trujący. Smardz stożkowaty (Morchella conica) - nazywany też: smardz kręgielkowaty, smardz pospolity, smardz spiczasty, smardz stożkowy, smordz, smorz, smarcel, spiczak. Jest grzybem jadalnym, porównywalnym w smaku do smardza jadalnego, i najczęściej występującym grzybem z rodziny smardzowatych. Smardz półwolny (Morchella semilibera) - nazywany też: mitrówka półwolna. Jest grzybem jadalnym. Posiada bardzo cienki miąższ o nieszczególnym smaku, dlatego nie cieszy się zbyt dużą popularnością wśród grzybiarzy.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa ze świeżych ogórków

Z przepisów Marii Disslowej
	Zupa wegetariańska. Ze względu na pyszny smak i zawartość odżywczą polecam nie tylko wegetarianom.

Składniki na zupę: Jarzyna z cebulą — jak do każdej zupy; Ogórki (niezbyt młode) — ½ kg [1]; Sałata — 1 duża główka; Szczaw — 1 spora garść drobno posiekanego; Zielona pietruszka — 1 kopiata łyżka drobno posiekanej; Koperek — 1 kopiata łyżka drobno posiekanego; Szczypiorek — 1 kopiata łyżka drobno posiekanego; Masło — 4 dag; Mąka — 2 dag; Żółtka jaj — 2 szt.; Śmietana — 125 ml; Sól i pieprz — opcjonalnie do smaku; Dodatek do zupy: rumiane grzanki z chleba lub bułki.

Przygotowanie zupy: Oczyszczoną jarzynę z cebulą ugotuj na wywar do zupy. Ogórki obierz z łupiny, przekrój wzdłuż na cztery części i po odrzuceniu ziaren poszatkuj na małe talarki (kawałki). W rondlu rozgrzej masło, dodaj ogórki, dopraw solą i zacznij dusić je pod przykryciem na malutkim ogniu. W między czasie poszatkuj sałatę, posiekaj pietruszkę, koperek oraz szczypiorek i wrzuć pokrojone do ogórków. Gdy ogórki staną się miękkie wlej do nich przez sito przygotowany wywar z jarzyn i zagotuj. Zagotowaną zupę podpraw śmietaną i żółtkami roztrzepanymi z mąką. Podawaj z grzankami. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Ad 1 - W tym przypadku została podana waga ogórków po obraniu z łupinki i usunięciu ziaren. Można spróbować też tak: w punkcie 6 w końcowej fazie zmiksuj całość porządnie blenderem i dopiero podawaj z grzankami. Albo tak: w punkcie 3 pomiń masło; w punkcie 6 w końcowej fazie zmiksuj całość porządnie blenderem, ostudź w lodówce i serwuj jako chłodnik z ćwiartkami jajek na twardo.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa „Szczy”

Przepis Marii Disslowej z pierwszej połowy XX wieku.
	Disslowa podała nazwę w cudzysłowie. Zapewne chodzi o щи [wymawia się szczi (cz bardzo miękkie)], co po rosyjsku znaczy kapuśniak. Więc dlaczego „Szczy”? Możemy się tylko domyślać, że we wschodniej Galicji Polacy tak wymawiali tą nazwę, i tak nazywali tą zupę. Nie będzie błędem jak powiemy, że zupa ta, to Kapuśniak kresowy.
Szczi (ros. щи) – znany w kuchni rosyjskiej rodzaj zupy z warzyw liściastych, z dodatkiem mięsa, grzybów lub ryb. W zależności od zastosowanego wywaru, szczi może być swoistym kapuśniakiem, zupą grzybową lub rybną, przy czym kapusta pozostaje składnikiem niezmiennym [Cytat z Wikipedii].

Składniki na szczy: Chudy wieprzowy szponder — 25 dag; Kiełbasa (np. zwyczajna, toruńska) — 12 dag; Grzyby suszone — 2 dag; Jarzyna — jak do każdej zupy; Cebula — 1 duża; Kapusta świeża —  50 dag; Smalec — 4 dag; Szczaw — spora garść; Kwas z ogórków kiszonych — 250 ml; Śmietana kwaśna — 250 ml; Sól — opcjonalnie; Pieprz — do smaku; Zielona pietruszka — garstka;
Przygotowanie zupy szczy:

Zupa z kwiczołów

Z przepisów Marii Disslowej

Kwiczoł (Turdus pilaris) – gatunek niewielkiego ptaka wędrownego z rodziny drozdowatych (Turdidae). Dawniej polowano na kwiczoły w celach konsumpcyjnych. Zjadane przez te ptaki jagody jałowca i jarzębiny nadawały mięsu charakterystyczny aromat, dzięki czemu były wysoko cenione przez dawnych myśliwych. W XIX wieku na samym Śląsku odławiano każdej jesieni i zimy ok. 100 tys. kwiczołów [Cytat z Wikipedii]. W Polsce kwiczoły są objęte ścisłą ochroną gatunkową, więc podaję ten przepis tylko dla zobrazowania niegdysiejszego menu Polaków. Można oczywiście zastąpić kwiczoły innym ptactwem łownym czy hodowlanym, dodając do potrawy jagody jałowca i owoce jarzębiny, ale zapewne nie otrzymamy pożądanego smaku i aromatu tej zupy.

Składniki na zupę z kwiczołów: Kwiczoły — 4 szt.; Seler, pietruszka, marchew, cebula  — opcjonalnie, jak do rosołu; Masło — 4 dag; Mąka — 2 dag; Sól — opcjonalnie; Pieprz — opcjonalnie; Dodatkowe przyprawy dla lubiących korzenne potrawy: Gałka muszkatołowa, mielona — 1 szczypta; Owoce jałowca — 3÷4 szt.; Ziele angielskie — 2 szt.; Imbir, mielony — 1 szczypta;

Przygotowanie zupy z kwiczołów: Oskubane i wypatroszone kwiczoły posolić i dusić w rondlu pod przykryciem na maśle wraz z pokrojonymi warzywami. Gdy jarzyny i ptaki zmiękną wyjąć je z rondla. Pozostały tłuszcz zachować. Ładne kawałki mięsa kwiczołów oddzielić od kości i pokrojone w drobne paseczki zachować na koniec. Pozostałe resztki kości i mięsa roztłuc (np. w moździerzu) i gotować w wodzie z przyprawami w osobnym garnku przez godzinę, po czym wywar przecedzić przez drobne sitko. Do jarzyn dolać trochę wywaru i porządnie zmiksować blenderem lub przetrzeć przez drobne sito – wlać do wywaru. Na pozostałym po uduszeniu kwiczołów tłuszczu zrobić zaprażkę, rozprowadzić w zupie. Do gorącej zupy dodać pokrojone mięso, wlać do wazy i podawać z kładzionymi kluseczkami francuskimi. Życzę smacznego! Źródła: Wikipedia, wolna encyklopedia; M. Disslowa, Praktyczny Podręcznik Kucharstwa, Poznań 1931. ⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Czernina

Z przepisów Marii Disslowej
	Czernina, którą w zależności od regionu nazywamy też czarnina, czornina, czôrnina, czarwina, czarnina kujawska. czarna polewka, czarna zalewajka, szara polewka jest zupą na rosole z zaprawą z krwi zwierzęcej. Stosuje się do niej najczęściej krew z drobiu, ponieważ najłatwiej o nią, ale użyta może być też krew z innych zwierząt, nawet krew z karpia na zupę postną. Głównym składnikiem krwi jest żelazo i białko co sprawia, iż jest to zupa bardzo odżywcza.
Czernina to smaczna zupa, ale ze względu na krew, która jest ważnym składnikiem do jej przygotowania, nie wszystkich ona zachęca do jej spożycia. Są jednak osoby, które to danie uwielbiają, a ja osobiście uważam, że warto próbować nowych smaków nie gardząc potrawami „krwawej kuchni”, z której również jest kaszanka (kiszka, kaszok, śl. Krupniok), a którą każdy Polak jada, a przynajmniej próbował.

Składniki na czerninę: Rosół — 1 litr; Krew — 1 szklanka; Cytryna — ½ szt.; Ziele angielskie  — 5 szt.; Jagody jałowca — 5 szt.; Masło — 4 dag; Mąka — 2 dag; Suszone śliwki bez pestek — 10 dag; Rodzynki — 1 dag czarnych i dużych; Dodatki do zupy: Makaron łazankowy lub kluseczki kładzione — opcjonalnie; Karmel — 1 łyżeczka; Anyż — opcjonalnie;

Przygotowanie czerniny: Zbierz krew do naczynia, w którym jest trochę soli i natychmiast rozbij ją trzepaczką, aby utrzymała się w stanie płynnym. Przygotuj rosół dodając komplet jarzyn, owoce jałowca, ziele angielskie, suszone śliwki i rodzynki – przekrojone i bez ziarenek. Gotowy rosół przecedź przez sitko. Śliwki i rodzynki umieść z powrotem w wywarze i dokładnie zmiksuj blenderem. Odlej trochę rosołu do ostudzenia a pozostały w garnku zapraw zaprażką z masła i mąki. Pozostawiony i ostudzony wywar dodaj do krwi, dobrze wymieszaj i wlej do zupy przez sitko z drobniutkimi oczkami. Przecieraj krwawą konsystencję, tak, aby cała krew przeszła przez sitko. Zagotuj zupę, dodaj karmel, trochę anyżu i sok z cytryny. Czarninę podawaj z kluskami kładzionymi, domowym makaronem, pyzami lub z gotowanymi ziemniakami. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Anyż Nasiona szybko tracą smak, więc zaleca się kupować je w całość i chronić przed światłem, trzymając w szczelnym pojemniku. Nie należy mylić anyżu z anyżem gwieździstym, który jest powszechnie używany w kuchni chińskiej. Anyż natomiast jest głównie stosowany jako przyprawa do ciast i słodyczy, a także do pieczywa żytniego. Dodawany jest także do ryb, drobiu, zup i dań warzywnych. Wiele napojów alkoholowych i syropów jest aromatyzowanych anyżem.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐

Zupa z pokrzywy

Z przepisów Marii Disslowej
	Zastosowane tu składniki zieleniny (pokrzywa, szczaw, szpinak, koperek, nać pietruszki) sprawiają, że zupa ta, to istna bomba witaminowa i odżywcza. Polecam!

Pokrzywa zwyczajna jest użytkowana na wiele sposobów, jako roślina lecznicza i kosmetyczna, jadalna i paszowa. W liściach obecne są znaczne ilości chlorofili (do 1%, przy czym chlorofil a w stosunku do chlorofilu b występuje w proporcji 3:1), dużo jest także β-karotenu, ksantofili (0,12%), protoporfiryn, witaminy C (0,1-0,6%), poza tym garbniki, glikokininy oraz 19% soli mineralnych, w tym szczególnie dużo potasu, wapnia, żelaza. Wyróżniają się też wysoką koncentracją niektórych rzadkich pierwiastków, np. zawierają do 80 ppm tytanu (u innych roślin jest go zwykle ok. 1 ppm). Liście pokrzywy zawierają poza tym witaminę K, B2, kwas krzemowy i pantotenowy oraz ślady olejku eterycznego (antofenu).

Szczaw - niektóre jego gatunki są jadalne i wykorzystywane jako warzywo ( szczaw zwyczajny, ogrodowy, tarczolistny) lub leczniczo (np. szczaw kędzierzawy), inne gatunki są chwastami w uprawach. Pomimo to są osoby, które generalnie szczaw traktują jako chwast, inni zaś ceniąc jego właściwości odżywcze (wysoka zawartość witaminy C i żelaza) i kwaśny smak spożywają go w formie zupy oraz jako dodatek do sosów, które z jego zawartością są doskonałe. Szczaw jest niskokaloryczny – 100 gram produktu to tylko 21 kcal. i zawiera mnóstwo witamin: beta-karoten, kwas foliowy, witamina A, B2, B6, C, E i PP, poza tym można w nim znaleźć takie minerały, jak magnez, wapń, krzem i żelazo. Dzięki swoim właściwościom, m.in. zawartości błonnika, szczaw pobudza trawienie, zwiększa apetyt, chroni serce i wątrobę, a także działa moczopędnie i krwiotwórczo.

Szpinak posiada korzystne dla zdrowia składniki takie jak: witamina C, E, A, K, B, B2, B6, B11, żelazo i kwas foliowy, potas, magnez, fosfor, jod i mangan. Jeśli dbasz o linię, koniecznie włącz szpinak do swojej diety. Jest niskokaloryczny: 100 g to 16 kcal.

Ale uwaga! Szpinak i szczaw zawierają "szczawiany". Szczawiany utrudniają wchłanianie wapnia i mogą prowadzić do kamicy nerkowej. Jednak osoby, które nie mają problemów z niedoborem wapnia czy nerkami, mogą sobie pozwolić od czasu do czasu na potrawę ze szpinaku i szczawiu i cieszyć się ich wybornym smakiem. Warto jednak wtedy zadbać, żeby w diecie znalazło się więcej wapnia (jajka, mleko, śmietana).

Koper: cała roślina (liście i nasiona) zawiera olejek eteryczny, m.in. karwon, felandren, limonen. Roślina zawiera również flawonoidy i kumaryny. Koper jest bardzo zasobny w sole mineralne, wapń, żelazo, fosfor, prowitaminę A, witaminę D, E, K, B1, B2, B6, B12, H, bardzo duże ilości witaminy C. Młode pędy tzw. koperek dodaje się do sałatek, gotowanych ziemniaków, jaj faszerowanych, serów twarogowych, zup gorących i chłodników, masła ziołowego, raków, krabów, ślimaków, i ryb. Typowym wyrobem z koperku jest sos koperkowy używany do gotowanych mięs (cielęciny, wołowiny, baraniny). Koperku używa się też do dekorowania potraw.

Nać pietruszki niezależnie od odmiany jest doskonałą przyprawą, która nie tylko podnosi walory smakowe potrawy, ale także korzystnie wpływa na nasze zdrowie. Jest skarbnicą składników odżywczych. Zawiera między innymi takie minerały jak magnez, żelazo, sód, potas, wapń, miedź, fosfor, fluor, chlor, β-karoten, oraz witaminy: B1, B2, B6 i C, której jest 2 razy więcej niż w cytrynie. Składniki te nie występują tak licznie w korzeniu pietruszki.

Składniki na zupę z pokrzywy: Pokrzywa (młoda) — 1 garść (około 25 g); Szczaw — 1 garść (około 25 g); Szpinak — 1 garść (około 25 g); Koperek — 1 wiązka; Nać pietruszki — 1 wiązka; Cebula — 1 szt.; Masło — 4 dag; Rosół — 1 l; Mąka — 2 dag; Śmietana — ¼ l; Kiełbaski [2] — 2 szt.; Jaja w koszulkach  — opcjonalnie;

Przygotowanie zupy z pokrzywy: Listki młodej pokrzywy wraz ze szczawiem oraz szpinakiem drobno posiekaj. Do rondla włóż masło i posiekaną w drobną kostkę cebulę, gdy zmięknie dodaj posiekaną zieleninę koper oraz pietruszkę i duś pod przykryciem podlewając rosołem. Po ½ godzinie zmiksuj całość blenderem, rozprowadź rosołem, osól i zapraw śmietaną roztrzepaną z mąką. Zagotuj, dodaj pokrojone kiełbaski i natychmiast zestaw z ognia. Na koniec dodaj ugotowane jaja w koszulkach i podawaj w miseczkach. Życzę smacznego! Porady, informacje lub wariacje kulinarne: Ad 1 – Nie zbieraj starej pokrzywy, gdyż jest twarda, włóknista i zawiera szkodliwe dla nerek cystolity. Ad 2 – Zastosuj kiełbaski wedle własnego gustu. Mogą to być np. paróweczki cielęce, kiełbaski leszczyńskie lub debreczynki.

⇐ ⇐ ⇐ ⇐ ⇐